DIVYA CHETANA ODISHA

 ାା ସପ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ।ା ରାଜଯୋଗ:ମନୋବୈଜ୍ଞାନିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ରାଜଯୋଗରେ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଦର୍ଶନର (ଝମସରଦ୍ଭମର ଌ କ୍ଟ୍ରଷସକ୍ଷକ୍ଟଗ୍ଦକ୍ଟକ୍ଟ୍ରଷଚ୍ଚ) ଯୁଗପତ୍ ସମ୍ମେଳନ ଘଟିଛି । ବିଜ୍ଞାନ ଅପେକ୍ଷା ସତ୍ୟହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ । କାରଣ ଏ ବିଶ୍ୱ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଏପରି ଅନେକ କିଛି ଅଛି ଯାହାକୁ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ପ୍ରମାଣ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୋଇପାରିନି । ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ବୀଜରୁ ଗୋଟିଏ ମହାଦ୍ରୁମର ଅଭୁ୍ୟଦୟ କିପରି ହେଲା ଏହାକୁ କ’ଣ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କରିବା ସମ୍ଭବପର? ଯଦି ଏହା ସମ୍ଭବପର ନୁହେଁ ତା’ ହେଲେ କ’ଣ ବୃକ୍ଷର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ବିଷୟକୁ ଅସ୍ବୀକାର କରାଯିବ? ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦୃଶ୍ୟ ହେଉ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ରାଜଯୋଗ ଆତ୍ମା ଓ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ବିଷୟକୁ ସ୍ବୀକାର କରେ । ତେଣୁ ଏହା ବିଜ୍ଞାନଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ । ସେହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ସତ୍ୟର ଅଧିକାରୀ ହୋଇଥିବାରୁ ବିଧି ପୂର୍ବକ ରାଜଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସବୁବେଳେ ସବୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁଫଳ ଲାଭ କରିଥିବାର ଅଗଣିତ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ରହିଛି । ପରୀକ୍ଷାରୁ ଜଣା ଯାଇଛି ଯେ ଦୁଇ ତିନି ମାସ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ରାଜଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ଯେ କୌଣସି ବିଷୟରେ ଚମକôାରୀ ପରିବର୍ନ ଆସିଥାଏ । ଅସମ୍ଭବ ମନେ କରୁଥିବା ବିଷୟ ତା’ ପାଇଁ ଅତି ସହଜସାଧ୍ୟ ହୋଇଯାଏ । ରାଜଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ଚମ୍ବଲର ଦସୁ୍ୟ ସମ୍ରାଟ ପମ ସିଂ ମଧ୍ୟରେ ଅଲୌକିକ ପରିବର୍ନ ଆସିପାରିଥିଲା ଓ ସେଥିପାଇଁ ...

 ାା ଷଷ୍ଠ ଅଧ୍ୟାୟ ।ା ରାଜଯୋଗ; ଅନନ୍ୟ ଈଶ୍ୱରୀୟ ଉପହାର ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବତ ଗୀତାରେ ‘ରାଜଯୋଗ’କୁ ରାଜ ବିଦ୍ୟା ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି । ସା ବିଦ୍ୟା ଯା ବିମୁକ୍ତୟେ । ଯାହା ମାନବାତ୍ମାକୁ ମୁକ୍ତି ଓ ଜୀବନ୍ମୁକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରେ ତାହା ହିଁ ବିଦ୍ୟା । ସାକ୍ଷାତ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦ ଜ୍ଞାନକୁ ରାଜ ବିଦ୍ୟା ବା ରାଜଯୋଗ କୁହାଯାଏ । କାରଣ ଏହି ବିଦ୍ୟା ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାମାନଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ । ଏହା ତୁଲ୍ୟ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିଦ୍ୟା ନ ଥିବାରୁ ଏହା ଅନନ୍ୟ (ନ+ଅନ୍ୟ) । ମାନବୀୟ ଜ୍ଞାନ ବିଭିନ୍ନ ମତବାଦ ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଏହା ମନୁଷ୍ୟକୁ ବିଭିନ୍ନ ଗୋଷ୍ଠୀ ଓ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ବିଭକ୍ତ କରିଛି । ଗୋଷ୍ଠୀ ବିବାଦ ଓ ସାଂପ୍ରଦାୟିକ ବିଦ୍ୱେଷ ଆଦି ମାନବ ସମାଜ ପାଇଁ ବିରାଟ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି । ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଈଶ୍ୱରୀୟ ଜ୍ଞାନ ହିଁ ସର୍ବୋମ ଅବଲମ୍ବନ । ପରମାତ୍ମା ସର୍ବାତ୍ମାଙ୍କ ପିତା ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦ ଜ୍ଞାନ ଜାତି, ଧର୍ମ, ବର୍ଣ୍ଣ, ଲିଙ୍ଗ, ବୟସ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟତା ନିର୍ବିଶେଷରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଜୁଯ୍ୟ । ବ୍ୟବହାରିକ ଜୀବନରେ ଈଶ୍ୱରୀୟ ଜ୍ଞାନର ପ୍ରୟୋଗ ବିଧିକୁ ରାଜଯୋଗ କୁହାଯାଏ । ରାଜଯୋଗ ହେଉଛି ମାନବ ସମାଜ ପାଇଁ ଏକ ଅନନ୍ୟ ଈଶ୍ୱରୀୟ ଉପହାର । କାରଣ କଳ୍ପରେ ଥରେ ମାତ୍ର ପରମାତ୍ମା ଶିବ ପ୍ରଜାପିତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଅବତରଣ ପୂର୍ବକ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ଏହା ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥାନ୍ତି । ୧୯...

 ାା ପମ ଅଧ୍ୟାୟ ।ା ରାଜଯୋଗର ସହଜ ସ୍ବରୂପ ଜ୍ଞାନ ମାର୍ଗରେ ଆମେ ଯେତିକି ଆଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହେବା ସେତିକି ଆମ ପୂର୍ବ କଳ୍ପର ସମସ୍ତ ସ୍ମୃତି ଜାଗ୍ରତ ହେବ ।  ଯାତ୍ରା ଅନ୍ତିମ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବ୍ୟାହତ ରହିଲେ   ଆମେ ଅବଶ୍ୟ ଦିନେ ନା ଦିନେ ସ୍ମୃତି ସ୍ବରୂପ ବନିଯିବା ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହର କୌଣସି ଅବକାଶ ନାହିଁ । ଏହିପରି ମନୋସ୍ଥିତି ଆସିଲେ ଆଉ ଯୋଗାଭ୍ୟାସର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିବ ନାହିଁ । କାରଣ ଆମେ ସେତେବେଳେ ଯୋଗ ସ୍ବରୂପ ହୋଇଯାଇଥିବା । ଆମକୁ ଯେତିକି ଆମ ବାସ୍ତବିକ ସ୍ବରୂପର ଆଭାସ ହେଉଥିବ, ସେତିକି ଆମ ପାଇଁ  ଯୋଗ ସରଳ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବ, ଯୋଗ ଏକ ସ୍ମୃତି ଅଥବା ସଚେତନତା (ଉକ୍ଟଦ୍ଭଗ୍ଦମସକ୍ଟଙ୍କଗ୍ଦଦ୍ଭରଗ୍ଦଗ୍ଦ)  ଅଟେ । ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ  ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଗୋପ-ଗୋପୀ ପ୍ରକରଣ ପ୍ରଣିଧାନ ଯୋଗ୍ୟ । ସେମାନେ ତପ,ଜପ,ଧ୍ୟାନ ଓ ଗୃହତ୍ୟାଗ କରି  ନ ଥିଲେ । ତଥାପି ମଧ୍ୟ  ସେମାନେ ସର୍ବଦା ପ୍ରଭୁ ପ୍ରେମରେ ବିଭୋର ରହୁଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ମନରେ  ଭଗବାନଙ୍କ ଛବି  ଲାଖି   ରହିଥିଲା । ସେମାନେ ତନୁ, ମନ  ଓ ଧନ ସବୁକିଛି  ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରି ଅନାସକ୍ତ ଭାବରେ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମ ପାଳନ କରୁଥିଲେ ।  ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ  ହଠଯୋଗୀ  ସନ୍ୟାସୀଗଣ ଘରଗୃହସ୍ଥ ତ୍ୟାଗ କରି ଅରଣ୍ୟରେ ଜୀବନ ଯାପନ ପୂର୍ବକ କଠିଣ ଯୋଗ  ...

 ାା ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ ।ା ରାଜଯୋଗ : ଏକ ଈଶ୍ୱରୀୟ ମନୋବିଜ୍ଞାନ ମନୋବିଜ୍ଞାନରେ ମନର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥିତିର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି । ଅନେକ ମନୋବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ନିରନ୍ତର ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ମନୋବୈଜ୍ଞାନିକ ପରୀକ୍ଷଣ ସେ୍ୱ ମନର ପତନକୁ ରୋକିବାରେ କେହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଫଳ ହୋଇପାରି ନାହାନ୍ତି । ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟ  ମନର ଗତିକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଜାଣିବାକୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସକ୍ଷମ ହୋଇ ନାହାନ୍ତି । ମନୋବ÷ଜ୍ଞାନିକଗଣ ସାଧାରଣତଃ ନିଜ ମନ ବା ଅନ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମନର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ  ସ୍ଥିତି  ଉପରେ ଗବେଷଣା କରିଥାନ୍ତି ।କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଏକ ପ୍ରଣିଧାନ ଯୋଗ୍ୟ ବିଷୟ ଏହି ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଥିତି ଥାଏ ।   କାରଣ ମନ ଏକ  ନୁହେଁ । ଯେତିକି ମନୁଷ୍ୟ ସେତିକି ମନ । ଆଏ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ  ବିଷୟ ହେଲା ଯେ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନର  ପ୍ରକୃତି ମଧ୍ୟ  ପରିବିର୍ତ ହେଉଥାଏ । ସ୍ୱ, ରଜ   ଓ ତମ - ଏହି ତିନିଗୁଣର ତାରତମ୍ୟ ଆଧାରରେ ମନର ଲକ୍ଷଣ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ପାଶ୍ଚା୍ୟ  ମନୋବୈଜ୍ଞାନିକଗଣ ବିଭିନ୍ନ ମନର ବୃି ପରୀକ୍ଷା  କରି ଏହି ନିଷ୍କର୍ଷରେ ଉପନୀତ ହେଲେ  ଯେ କାମ ବାସନା ହେଉଛି ମନୁଷ୍ୟର ସହଜାତ ଗୁଣ । ଏହା  ଏକ ସ୍ବଭାଭିକ ମାନସିକ କ୍ଷୁଧା । ଏହାକୁ ରୋକିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ଏହି ପରୀକ୍ଷଣ କଳିଯୁଗୀୟ ବା ସା...

 ାା ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ।ା ·ରିତ୍ରିକ ବିକାଶରେ ରାଜଯୋଗର ପ୍ରଭାବ ସମ୍ପ୍ରତି ମାନବସମାଜର ସବୁଠାରୁ ଜଟିଳ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି, ·ରିତ୍ରିକ ପତନ । ଏହି ଏକ ସମସ୍ୟା ଅନେକ ଜଟିଳ ସମସ୍ୟାଗୁଡିକର କାରଣ । ସେହି ସମସ୍ୟାଗୁଡିକର ନିବାରଣ ପାଇଁ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଆମ ଦେଶର କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟ ହେଉଛି । ଆମେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କଥାରେ ପାଶ୍ଚା୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛୁ । ଆମ ଦେଶ ଅଧ୍ୟାତ୍ମ ପ୍ରଧାନ ଅଟେ । କିନ୍ତୁ ପାଶ୍ଚା୍ୟ ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରଭାବରେ ଆସି ଭୌତିକତା ପ୍ରତି ଆମର ଆକର୍ଷଣ ଦିନକୁ ଦିନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି । ଏଥିପାଇଁ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ହେବା ପରିବେର୍ ଆହୁରି ଜଟିଳ ହୋଇ ·ଲିଛି । ଏହି ସମସ୍ୟାଗୁଡିକର ସହଜ ଓ ସରଳ ସମାଧାନ ପାଇଁ ବିଶିଷ୍ଟ ରାଜଯୋଗୀ ୰ ଜଗଦୀଶ ଚନ୍ଦ୍ର ହାସିଜାଙ୍କ ନିମ୍ନ ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡିକ ପ୍ରଣିଧାନ ଯୋଗ୍ୟ ।  “ଯଦି ଏହି ଧର୍ମ ପ୍ରଧାନ ଭାରତର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଧର୍ମ, କର୍ମ ବିଷୟରେ ସଚେତନ କରାଯାଏ, “କାମ ନର୍କର ଦ୍ୱାର”-ଏହି ପାଠ ସେମାନଙ୍କୁ ପଢାଯାଏ, ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗଯୁକ୍ତ ହୁଅ” ଏବଂ “କର୍ମ ଯୋଗୀ ହୁଅ”ର ସ୍ଳୋଗାନ ସେମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କରିବାର ଜ୍ଞାନ ଖୁବ୍ ଭଲ ଭାବରେ ପ୍ର·ର କରାଯାଏ, ସିନେମା ଓ ଶିକ୍ଷାରେ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଏ ତେବେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଧାରଣାର ଫଳ ସ୍ବରୂପ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ସୁଦୃଢ ହେବ, ସେମାନଙ୍କ ମସ୍ତିଷ୍କ ସମ୍ମୁନ୍ନତ ହେବ, ସେମା...

 ାା ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ।ା ଈଶ୍ୱରୀୟ ଜ୍ଞାନ ସନ୍ଦର୍ଭରେ ରାଜଯୋଗ ରାଜଯୋଗର ଅର୍ଥ: ଯୋଗର ଆକ୍ଷରିକ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯୁକ୍ତ କରିବା, ଯୁକ୍ତ ହେବା ବା ଯୋଡ଼ିବା । ଏହାର ବିପରୀତ ଶବ୍ଦ ବିଯୋଗର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ବିୟୋଗ, ବିଯୁକ୍ତ, ପୃଥକ ହେବା ବା ଅଲଗା ହେବା । ଯୋଗ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ପୃଥକ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ବା ସା ହେବା ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ । ଏଥିପାଇଁ ରାଜଯୋଗରେ ଆତ୍ମା ଓ ପରମାତ୍ମା ବିଷୟକ ଜ୍ଞାନ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । କାରଣ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଆତ୍ମାର ମନୋମିଳନକୁ ହିଁ ରାଜଯୋଗ କୁହାଯାଏ । ରାଜଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମା ସ୍ବୀୟ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ପାପ କର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବା ପୂର୍ବକ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ନିଜ ମୌଳିକ ଦିବ୍ୟ ଗୁଣାବଳୀ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରେ । ରାଜଯୋଗର ଆଧାର ରାଜଯୋଗର ଅଭ୍ୟାସ ·ରୋଟି ପ୍ରମୁଖ ବିଷୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ ।  ୧) ଜ୍ଞାନ ୨) ନିଶ୍ଚୟ ୩) ସମ୍ବନ୍ଧ ୪) ସ୍ନେହାସିକ୍ତ ସ୍ମୃତି । ୧) ଜ୍ଞାନ: ସମସ୍ତ ସମ୍ବନ୍ଧ ଓ ସ୍ମୃତିର ଆଧାର ହେଉଛି ଜ୍ଞାନ । ସାଂସାରିକ ଜୀବନରେ ମଧ୍ୟ ପାରସ୍ପରିକ ପରିଚୟ ଓ ଭାବର ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ ଦ୍ୱାରା ମିତ୍ରତା, ପ୍ରେମ ତଥା ସମ୍ବନ୍ଧ-ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥାଏ । ଅଭିଜ୍ଞାନ (ଉକ୍ଟଦ୍ଭଶଦ୍ଭସଗ୍ଧସକ୍ଟଦ୍ଭ) ଓ ସମ୍ବନ୍ଧ ଅନ୍ୟୋନ୍ୟାଶ୍ରିତ ଅଟନ୍ତି । ରାଜଯୋଗରେ ଧ୍ୟାତା (ଯୋଗାଭ୍ୟାସୀ ଆତ୍ମା) ଓ ଧ୍ୟେୟ (ଯେଉଁ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରାଯାଏ) ଏହି ଉଭୟଙ୍କ ବ...