DIVYA CHETANA ODISHA

 ାା ତ୍ରୟୋଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ।ା ରାଜଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସର ସହଜ ବିଧି ବ୍ରହ୍ମାମୁଖ ବଂଶାବଳୀ ସଂଗମ ଯୁଗୀୟ ଅଲୌକିକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜୀବନ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଅଟେ । ଅତିନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖ ଅନୁଭୂତି ହିଁ ଏହି ଜୀବନର ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦ ଅଟେ । ଏଥିପାଇଁ ରାଜଯୋଗ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ଆଧାର ଅଟେ । ବ୍ରହ୍ମାମୁଖ ବଂଶାବଳୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ (ପ୍ରଜାପିତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମୁଖ କମଳରୁ ନିସୃତ ଈଶ୍ୱରୀୟ ଜ୍ଞାନ ଆଧାରରେ ନିଜ ଜୀବନକୁ ପରିବର୍ନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି) ଜୀବନରେ ଯୋଗ ଏକ ଅଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗ ହୋଇଯିବା ଉଚିତ । କିନ୍ତୁ  ଏଥିପାଇଁ ଈଶ୍ୱରୀୟ ଜ୍ଞାନର ପରିପକ୍ୱତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ । ଅନ୍ୟଥା ରାଜଯୋଗର ଅନୁଭବ କରିବା ସହଜ ବ୍ୟାପାର ନୁହେଁ । ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗ ଏହି ଦୁଇ ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ପରସ୍ପର ପରିପୂରକ ଅଟନ୍ତି । ଈଶ୍ୱରୀୟ ଜ୍ଞାନ ଏହି ଶିକ୍ଷା ଦିଏ କି ଆମେ କିପରି ସର୍ବାତ୍ମାଙ୍କ ପିତା ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ  ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରିବା । ଈଶ୍ୱରୀୟ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତି ପରେ ତାକୁ ବ୍ୟବହାରିକ ଜୀବନରେ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ହିଁ ରାଜଯୋଗ ଅଟେ ।  ଅନ୍ୟ ଅର୍ଥରେ ଜୀବନକୁ  ଦିବ୍ୟଗୁଣ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପନ୍ନ କରିବା ହିଁ ଯୋଗର ପରମ ଧ୍ୟେୟ ଅଟେ । ଈଶ୍ୱରୀୟ ଜ୍ଞାନ ଶିକ୍ଷା ବେଳେ ଆମେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଏକଥା ଜାଣିଛେ ଯେ ବାବା (ପରମପିତା ପରମାତ୍ମା)ଙ୍କୁ କିପରି ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ । କିନ୍ତୁ ବିଶେଷ ଯୋଗାଭ୍ୟାସ ବେଳେ ବୁଦ୍ଧି ଏକାଗ୍ର ହୁଏ ନ...

 ାା ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ।ା ଜ୍ଞାନ ମୂରଲୀ ସନ୍ଦର୍ଭରେ ରାଜଯୋଗର ବିଧି ଶିବ ଭଗବାନୁବାଚ, “ହେ ମୋର ଅମୃତ ସନ୍ତାନଗଣ! ତୁମେ କର୍ମ ଯୋଗୀ ହୁଅ । ଜୀବନ ଯାପନ ପାଇଁ ଜୀବିକାର୍ଜନ କରି ମଧ୍ୟ ତୁମେ ମୋତେ ନିତ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରୁଥାଅ । କିନ୍ତୁ ଦିନଯାକ ଯାବତୀୟ କର୍ମର ବ୍ୟସ୍ତତା ହେତୁ ତୁମର ଈଶ୍ୱରୀୟ ସ୍ମୃତି ସ୍ଥାୟୀ ରହିପାରେ ନାହିଁ । ତେଣୁ ଅମୃତ ବେଳା (ବ୍ରହ୍ମ ମୁହୂର୍)ରେ ଶଯ୍ୟା ତ୍ୟାଗ କରି ଧ୍ୟାନ (ଗରୟସଗ୍ଧବଗ୍ଧସକ୍ଟଦ୍ଭ) କର । ଧ୍ୟାନ କିପରି କରିବ? “ମୁଁ ଆତ୍ମା ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଅଟେ ।’’ ଧ୍ୟାନରେ ଏହି ସଂକଳ୍ପ ଉପରେ ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରିବ । ଏହି ସଂସାର ଏକ ବିଶାଳ ଉଦ୍ୟାନ । ଏହାର ବୀଜ (ପରମାତ୍ମା) ଉଦ୍ଧ୍ୱର୍ରେ ଅଛି । ମୁଁ ବୀଜ ସ୍ବରୂପ ଅର୍ଥାତ୍ ମୁଁ ହିଁ ସେହି ଏକ ଆତ୍ମା ଯିଏ କି ବିଭିନ୍ନ ଜନ୍ମରେ ବିଭିନ୍ନ ନାମ - ରୂପ ଧାରଣ କରିଆସିଛି । ଆତ୍ମା ଜ୍ଞାନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । ଏହିପରି ଜ୍ଞାନର ମନନ ଚିନ୍ତନ ଅବ୍ୟାହତ ରଖିବ । କାରଣ ଜ୍ଞାନ ବିନା ଯୋଗ ହୁଏ ନାହିଁ । ବୀଜ ସ୍ବରୂପ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଲେ ମୋ ସହିତ ମିଳନ ଜନିତ ଖୁସି ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ । ଏହା ହେଉଛି ଧ୍ୟାନ । ମୋ ସହିତ ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟିକୁ ସ୍ମରଣ କର । ବର୍ମାନ ଏହି ସୃଷ୍ଟି ବିନାଶର ଦ୍ୱାର ଦେଶରେ ଉପଗତ । ମନେ ରଖ ଏହି ସୃଷ୍ଟି ରଙ୍ଗ ମରେ ତୁମର ଅଭିନୟର ଶେଷ ଦୃଶ୍ୟ ଅଭିନୀତ ହେଉଛି । ବର୍ମାନ ତୁମକୁ ତୁମର ମୂଳ ବାସ ସ୍ଥାନକୁ (ପରମଧାମ) ପ୍ରତ୍ୟାବ...

 ାା ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ।ା ରାଜଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶକ୍ତି ସମୂହ ପ୍ରାପ୍ତି ଓ ଦିବ୍ୟଗୁଣଗୁଡିକର ଧାରଣା ରାଜଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ଅବିନାଶୀ ସୁଖ-ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତି ସହ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶକ୍ତିଗୁଡିକର ବିକାଶ ହୋଇଥାଏ । ସାଂପ୍ରତିକ କଳି କଳୁଷ୍ଠିତ ଦୁନିଆ ପାଇଁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶକ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ । ଧନ ଶକ୍ତି, ଶାରୀରିକ ଶକ୍ତି, ବାକ୍ ଶକ୍ତି, ଲେଖିବା ଶକ୍ତି ଆଦି ଭୌତିକ ଶକ୍ତି ଅଳ୍ପ କାଳ ପାଇଁ ସୁଖ,ସୁବିଧା, ସ୍ବାଚ୍ଛନ୍ଦ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । କିନ୍ତୁ ରାଜଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶକ୍ତି ଭୌତିକ ଜଗତରେ ସାଂସାରିକ ଜୀବନକୁ ସନ୍ତୁଳନ କରିବାରେ ମହ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ । ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଆଠଟି ଶକ୍ତି ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଛି । ଏଗୁଡିକ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ବତଃ ସ୍ଫୁର୍ ଭାବରେ ଦିବ୍ୟଗୁଣଗୁଡିକର ସ୍ଫୁରଣ ହୋଇଥାଏ ଓ ସେ ଦେବ ପଦବାଚ୍ୟ ହୋଇଥାଏ ।  (୧) ସହନ ଶକ୍ତି (ଚକ୍ଟଙ୍ଗରକ୍ସ ଞକ୍ଟ ଞକ୍ଟକ୍ଷରକ୍ସବଦ୍ଭମର) କଥାରେ ଅଛି ସଂସାର ଭିତରେ ଘର କରିଥିଲେ ପଥର ପଡିଲେ ସହି । ସଂସାରରେ ସୁଖ-ଶାନ୍ତି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା ପାଇଁ ସହନଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକ । ଏହି ଶକ୍ତି ଅଭାବରେ ମଣିଷ କ୍ରୋଧୀ ହୁଏ । ସାମାନ୍ୟ କଥାରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଝଗଡା କରେ ଓ ମାଡଗୋଳ ଲାଗେ । କାମନା, ଆଶା, ଆକାଙ୍କ୍ଷା, ଦୁର୍ବଳତା  ଆଦି ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରବୃି...

 ାା ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟ ।ା ରାଜଯୋଗର ଆଧାର ଓ ବିଧି ଅନୁକ୍ରମଣିକା- ରାଜଯୋଗ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବା କ୍ଷଣି ମନରେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଭାବ ଉପôନ୍ନ ହୋଇଥାଏ । ପ୍ରଥମଟି ହେଉଛି ଭୌତିକ ଭାବ ଯେଉଁଥିରେ ଆସନ ପ୍ରାଣାୟାମ ଆଦିକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଅନ୍ୟଟି ହେଉଛି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭାବ । ଏଥିରେ ଆତ୍ମା ଓ ପରମାତ୍ମା ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବିଷୟ ଉପରେ ଗଭୀର ଅନୁଶୀଳନ କରାଯାଏ । ରାଜଯୋଗ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭାବ ଅନ୍ତର୍ଗତ । ଜ୍ୟୋର୍ତିବିନ୍ଦୁ ସ୍ବରୂପ ପରମପିତା ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଆତ୍ମାର ସମ୍ବନ୍ଧ ସ୍ଥାପନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ରାଜଯୋଗ କୁହାଯାଏ । ଯୋଗର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତର ଯୋଗର ମୁଖ୍ୟତଃ ·ରୋଟି ସ୍ତର ଅଛି । ଯଥା: ୧) ଭୌତିକ ଯୋଗ ୨) ଲୌକିକ ଯୋଗ ୩) ଅଲୌକିକ ଯୋଗ ୪) ରାଜଯୋଗ । ଯେଉଁ ସ୍ତରରେ ମନୁଷ୍ୟର ଯୋଗ ଭୌତିକ ବିଷୟ ବସ୍ତୁ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଥାଏ ତାହାକୁ ଭୌତିକ ଯୋଗ କୁହାଯାଏ । ଲୌକିକ  ଯୋଗରେ ମନୁଷ୍ୟର ସମ୍ବନ୍ଧ ମନୁଷ୍ୟ ସହିତ ହୋଇଥାଏ । ଇଷ୍ଟଦେବଙ୍କ ସହିତ ମନୁଷ୍ୟର ଯୋଗ ଅଲୌକିକ ସ୍ତରର ଅଟେ । ଏହି ତିନି ସ୍ତର ଅପେକ୍ଷା ରାଜଯୋଗ ହେଉଛି ସର୍ବୋମ । କାରଣ ଏହି ସ୍ତରରେ ମନୁଷ୍ୟ ଦୈହିକ ଭାବ ତ୍ୟାଗ କରି ସ୍ବୟଂକୁ ଆତ୍ମା ନିଶ୍ଚୟ କରେ ଓ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧ ସ୍ଥାପନ କରେ । ତେଣୁ ଏହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯୋଗ ପଦବାଚ୍ୟ । ରାଜଯୋଗାଭ୍ୟାସୀ ମନୁଷ୍ୟାତ୍ମା ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ନିଜ ଅଧୀନରେ ରଖିବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି । ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟର...

 ାା ନବମ ଅଧ୍ୟାୟ ।ା ରାଜଯୋଗ : ଏକ ସହଜ  ତପସ୍ୟା ରାଜଯୋଗ ହେଉଛି  ସମସ୍ତ ଯୋଗମାନଙ୍କ  ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ  ଓ ଏକ ସହଜ ସାଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା  । ଏହା  ମନୁଷ୍ୟର  ମନ  ଓ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଶକ୍ତି ଶାଳୀ ବନାଏ । ରାଜଯୋଗ  ହେଉଛି ଜୀବନ  ଜିଇଁବାର ଏକ କଳା ଓ  କର୍ମରେ କୁଶଳତା   ଆଣିବାର  ସର୍ବୋମ  ବିଧି । ଏହାଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ଚିନ୍ତା  ଓ ମାନସିକ ·ପମୁକ୍ତ ଜୀବନ ଯାପନ  ପୂର୍ବକ  ସୁଖ-ଶାନ୍ତି  ଓ ଆନନ୍ଦ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ  ଜୀବନ ଯାପନ  କରିପାରେ । ଏହି   ଯୋଗାଭ୍ୟାସୀ ବ୍ୟକ୍ତିର ମନ  ଆସକ୍ତି ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଏ; କିନ୍ତୁ ତାର ପ୍ରେମ  ଓ ମଧୁର ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟପାତ୍ର ହୁଏ । ଏପରି ସହଜ ରାଜଯୋଗ ଯାହା  ମନୁଷ୍ୟକୁ  ସଫଳତା ମାର୍ଗରେ  ପ୍ରେରିତ କରେ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଅତି ସମୀପ  ନେଇଯାଏ  ଓ  ତାଙ୍କ ସହିତ  ସମ୍ବନ୍ଧ  ସ୍ଥାପନ ପୂର୍ବକ ସମସ୍ତ ଈଶ୍ୱରୀୟ ଗୁଣର ଅଧିକାରୀ  ବନାଏ,  ତାହା  ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ପାଇଁ  ଅଧିକ  ରୁଚିକର ହେବା ଉଚିତ । ସହଜ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ରାଜଯୋଗ କଠିଣ କାହିଁକି  ମନେ ହୁଏ? ରାଜଯୋଗର ଅଭ୍ୟାସ  ବିଧି ଅତ୍ୟନ୍ତ  ସହଜ । କିନ୍ତୁ କେତେକ ଅଭ୍ୟାସୀ...